VIERDE ZONDAG VAN DE VEERTIGDAGENTIJD

Zondag 14 maart

Ontsteken van het licht
Wij wenden ons naar uw Licht.
Uw Licht zoeken wij vanuit onze duisternis.
Als uw Licht verschijnt
dan wordt zelfs het duister weer helder,
dan wordt ons de nacht als de dag.

Kruisteken
In de Naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest. Amen.

Openingslied
1.God roept de mens op weg te gaan,
zijn leven is een reis: 
‘Verlaat wat gij bezit en ga 
naar ’t land dat ik u wijs.’ 

2.Het volk van God was veertig jaar,
– een mensenleven lang –
op weg naar het beloofde land,
het land van Kanaän.

3.‘De mens leeft niet van brood alleen’,  
zo hebben zij geleerd 
en ‘niet beproeven zult gij Hem 
die het heelal beheert’. 

4.Vereren moet gij slechts de naam
des Heren: Hij die is
de wolk die voor u uit zal gaan
licht in de duisternis.

5.Heer, geef ons moed en doe ons gaan  
uw weg door de woestijn 
en laat uw Zoon een laaiend vuur, 
de nieuwe Mozes zijn 

6.Gezegend zijt Gij, Eeuwige;
die ons het leven geeft:
Stem die al voor de eerste mens
belofte bent geweest.

Inleidend woord
Deze vierde zondag van de veertigdagentijd is het de zondag van de blijheid, in het latijn heet dat zondag ‘laetare’. We mogen in het evangelie al even over Jezus’ lijden en dood heen kijken naar zijn verheerlijking. Zijn kruis wordt al vaag een teken van overwinning.
En halverwege deze veertigdagentijd zullen vooral die mensen blij zijn die daadwerkelijk op weg zijn gegaan naar Pasen, zij die in de afgelopen weken metterdaad op zoek zijn gegaan naar God en de naaste. Of, om het wat concreter te zeggen: wie meer is gaan bidden, wat vaker is gaan lezen in de H. Schrift, wie een kaartje heeft gestuurd, een extra telefoontje heeft gepleegd, een roos heeft gebracht naar wie dat nodig heeft. Ieder die zich op welke wijze dan ook toelegt op vasten, bidden en delen, ziet het Licht van Pasen dichterbij komen en wordt daar blij van. Om die blijdschap gaat het op deze zondag van Laetare. Blij mogen we ook zijn vanwege de barmhartige God die onze zonden vergeeft.

Openingsgebed
Heer onze God, Gij hebt uw Zoon gezonden,
niet om te oordelen, maar om de wereld te redden.
Gij omsluit in uw liefde al wat bestaat,
en Gij vergeeft de zonden der mensen.
Toon ons uw barmhartigheid,
niet omdat wij het hebben verdiend,
maar omdat Gij rijk zijt aan erbarming.
Door onze Heer Jezus Christus, uw Zoon,
die met U leeft en heerst,
in de eenheid van de heilige Geest, God,
door de eeuwen der eeuwen. Amen.

Vers voor het evangelie
Zozeer heeft God de wereld liefgehad
dat Hij zijn eniggeboren Zoon heeft gegeven,
opdat alwie in Hem gelooft
eeuwig leven zal hebben.

Evangelie Joh.3,14-21
In die tijd sprak Jezus tot Nikodemus: ‘De Mensenzoon moet omhoog worden geheven zoals Mozes eens de slang omhoog hief in de woestijn, opdat eenieder die gelooft in Hem eeuwig leven zal hebben. Zozeer immers heeft God de wereld lief gehad dat Hij zijn eniggeboren Zoon heeft gegeven, opdat alwie in Hem gelooft niet verloren zal gaan maar eeuwig leven zal hebben. God heeft zijn Zoon niet naar de wereld gezonden om de wereld te oordelen, maar opdat de wereld door Hem zou worden gered. Wie in Hem gelooft wordt niet geoordeeld, maar wie niet gelooft is al veroordeeld, omdat hij niet heeft geloofd in de Naam van de eniggeboren Zoon Gods. Hierin bestaat het oordeel: het licht is in de wereld gekomen, maar de mensen beminden de duisternis meer dan het licht, omdat hun daden slecht waren. leder die slecht handelt heeft afschuw van het licht en gaat niet naar het licht toe, uit vrees dat zijn werken openbaar gemaakt worden. Maar wie de waarheid doet gaat naar het licht, opdat van zijn daden moge blijken dat zij in God zijn gedaan.’
Woord van de Heer Wij danken God.

Overweging
‘In die tijd sprak Jezus tot Nicodemus’, zo begint het evangelie van deze dag. Het stukje dat we zojuist lazen is een deeltje uit een verhaal dat u misschien wel kent. Nicodemus, een van de farizeeën, vond Jezus een interessante man, daarom wilde hij hem graag eens ontmoeten. Hij zocht Jezus op in de nacht. En over dit nachtelijk bezoek wordt gezegd dat Nicodemus zijn bezoek aan Jezus voor zijn collega’s farizeeën verborgen wilde houden. En dat zal ook wel zo zijn want het boterde totaal niet tussen Jezus en de farizeeën.
Maar, dit nachtelijk bezoek heeft ook een andere betekenis. De duisternis van de nacht heeft bij de evangelist Johannes te maken met ‘geestelijke duisternis’. Als Judas bij voorbeeld op weg gaat om Jezus te verraden, schrijft Johannes, dat het ‘nacht’ was. Ook dan is het vooral de nachtelijke duisternis in de levensoriëntatie van Judas.
Als tegenhanger van de nachtelijke, de geestelijke duisternis noemt Johannes Jezus ‘het Licht van de wereld’. Dat Licht van Jezus, zo zegt Johannes vandaag in het evangelie, schijnt in de duisternis, maar de mensen beminden de duisternis meer dan het licht. Jezus is het ware Licht en de mens leeft in duisternis zolang hij Jezus niet heeft leren kennen.
Wie Jezus ontmoet staat net als Nicodemus voor een belangrijke beslissing. Het gaat erom of hij / zij Jezus als het Licht en de Redder van de wereld wil erkennen of niet. Nicodemus twijfelt. En Jezus legt hem uit dat Hij de Redder van de wereld is; dat Hij door zijn kruis, verrijzenis en hemelvaart, de mensheid zal redden en zo een ongekende toekomst voor de mens opent.
Er is veel over dit evangelie te zeggen, maar ik zal me beperken tot een enkele gedachte over de eerste en de laatste zin. De eerste zin: ‘De Mensenzoon moet omhoog worden geheven zoals Mozes eens de slang omhoog hief in de woestijn’.
Voor een gelovige jood was deze tekst bekend, voor ons wat minder. Jezus verwijst met deze woorden naar een gebeurtenis in de woestijn. Toen de Joden daar, na de bevrijding uit de slavernij in Egypte, jarenlang rondzwierven werd hun tentenkamp op zeker moment overvallen door een kolonie giftige slangen. Er waren veel doden te betreuren. En toen Mozes God om hulp bad kreeg hij de opdracht: ‘Maak een koperen slang en bevestig die hoog op een paal; al wie gebeten is en naar die slang opkijkt zal in leven blijven.’
Het teken van de slang op de paal doet ons denken aan de sticker die men nogal eens ziet op het raam van de auto van een arts. Een sticker met daarop een staf waar omheen zich een rode slang heeft gekronkeld. Men noemt dit ‘een esculaap’ naar de Griekse arts Asklepios. Op het eerste gezicht is de slang een vreemd symbool voor een arts, want we
kennen de slang vooral als symbool van het kwaad, als de verleider in het aardse paradijs. Maar de slang is ook een symbool voor genezing, voor opnieuw geboren worden, ja zelfs in het Oude Testament, voor ‘eeuwig leven’. Want een slang vervelt. Ze werpt haar oude huid af en zet haar leven verjongd voort met een nieuwe huid.
Na Jezus’ dood wordt het voor zijn leerlingen duidelijk dat Jezus niet alleen omhoog geheven werd aan het kruis, zoals de koperen slang op de paal; maar dat de gekruisigde Jezus ook door de Vader verheven en verheerlijkt werd over de dood heen, in verrijzenis en hemelvaart. Die drie momenten – kruis, verrijzenis en hemelvaart – vormen voor de evangelist Johannes één geheel. Het kruis staat niet alleen symbool voor de dood, maar ook voor het tegendeel: het is het symbool voor leven dat sterker is dan de dood. Zoals in de woestijn de slachtoffers van de giftige slangen in leven bleven als ze opkeken naar de koperen slang, zo krijgt wie gelovig opkijkt naar het kruis, uitzicht op eeuwig leven. Zo zien we weer dat het Oude Testament zijn vervulling vindt in het Nieuwe: het verhaal over de redding door op te kijken naar de koperen slang op de paal krijgt zijn volle betekenis in het kruis, de verrijzenis en de hemelvaart van Christus waardoor de mens wordt gered.

En dan nog een gedachte over de laatste zin van het evangelie. Nu we dichter bij Pasen komen worden we eraan herinnerd hoe Jezus ons heeft bevrijd en hoe geloof in Hem, uitzicht geeft op eeuwig leven. Maar geloof in Hem moet ook blijken uit daden. Of om het met de woorden van Johannes te zeggen: ‘het uitzicht op eeuwig leven wordt pas zeker als we de waarheid doen – wie de waarheid doet gaat naar het licht’. Bij het woord ‘waarheid’ denken we al gauw aan leerstellingen die wij voor waar moeten aannemen ook als ons kleine mensenverstand ze niet kan begrijpen. Maar Johannes geeft hier een heel andere betekenis aan het begrip waarheid. Als Jezus zegt: ‘Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven’, roept Hij ons op om ‘zijn weg te gaan’, ‘zijn waarheid te doen’, om ons leven af te stemmen op zijn leven. Het zijn drie uitdrukkingen die precies hetzelfde betekenen. ‘De waarheid doen’, heeft te maken met de wijze waarop Jezus geleefd heeft. Hij heeft laten zien hoe we kunnen leven in verbondenheid met onze hemelse Vader en met elkaar. En Hij zegt daarover: ‘Ik heb jullie een voorbeeld nagelaten, doe zoals ik’. Dat zal ons lang niet altijd lukken. Maar wie het serieus probeert ‘doet de waarheid en gaat naar het licht’.
Over enkele weken zal in de Paasnacht het licht van de verrezen Christus weer plechtig worden ontstoken en bezongen. Wie in Jezus gelooft en de waarheid doet, weet zich in dat Licht geborgen, ondanks zijn eigen duisternis. Daarom: Laetare, wees blij en verheug u.

Om bij stil te staan
We zijn geschapen met keuzevrijheid. Dat betekent dat we zowel slechte keuzes kunnen maken als goede. Als ik terugkijk op de voorbije week, wanneer heb ik dan een wijze keuze gemaakt en wanneer een onverstandige? Wanner deed ik de waarheid, ging ik naar het licht?

Voorbede
God van verleden, heden en toekomst,
U hebt ons het beheer van uw schepping in handen gegeven,
U hebt ons verantwoordelijk gemaakt voor het welzijn van al uw mensen,
help ons steeds weer na te denken over uw bedoelingen,
dat wij onze verantwoordelijkheid ook waar maken….

U maakt steeds een nieuw begin met mensen
en bent altijd bereid een woord van vergeving te spreken,
help ook ons om steeds weer opnieuw te beginnen,
dat we ons niet laten ontmoedigen door het kwaad dat we zien
maar een nieuwe toekomst mogelijk maken….

Voor onze dierbare overledenen: dat zij voor altijd gelukkig zijn bij de Heer.
Voor de nabestaanden: dat hun verdriet om het afscheid wordt verzacht……

Voeg uw eigen intenties toe……..

Vatten we onze gebeden samen in het gebed dat Jezus ons gegeven heeft.
Onze Vader …

Geestelijke communie
Heer Jezus,
ik dank U voor uw Woord van Leven
waarmee U mij hebt gevoed.
Graag zou ik U ook ontmoeten.
in de communie, uw Brood van Leven,
maar dat is nu onmogelijk.
Daarom bid ik:
aanvaard mijn verlangen
om hecht verbonden te zijn met U.
Kom met uw liefde in mijn hart
en laat mij niet vergeten
dat uw Geest in mij woont.
Wees Gij in mij, opdat ik blijf in U
mijn Heer, en mijn God.

Korte Stilte

Slotgebed en Zegen
Heer, onze God,
aan elke mens schenkt Gij uw Licht.
Verhelder ons bestaan door de glans van uw genade.
Help ons U oprecht lief te hebben
en altijd voor ogen te houden
wat waarde heeft en U behaagt.
In de Naam van + de Vader, en de Zoon en de heilige Geest. Amen.

Slotgezang
Attende Domine, et miserere,                    Luister, Heer, en wees genadig , 
quia peccavimus tibi.                                    want wij hebben tegen U gezondigd.

Ad te Rex summe, omnium Redemptor,  Tot u hoogste Koning, Verlosser van allen,
oculos nostros sublevamus flentes:           slaan wij wenend onze ogen op:
exaudi, Christe, supplicantum preces.      verhoor, Christus, ons smeekgebed.
Attende Domine… Luister, Heer, …

Dextera Patris, lapis angularis,                  Rechterhand van de Vader, Hoeksteen,
via salutis, ianua caelestis,                          Weg ten heil, Deur naar de hemel,
ablue nostri maculas delicti.                       reinig ons van zondesmet.
Attende Domine … Luister, Heer,…

Rogamus, Deus, tuam maiestatem:          Wij vragen, God, uw majesteit:
auribus sacris gemitus exaudi:                   schenk gehoor aan ons zuchten,
crimina nostra placidus indulge.               vergeef genadig onze fouten.
Attende Domine … Luister, Heer, …

Tibi fatemur crimina admissa:                  U bekennen wij de bedreven fouten,
contrito corde pandimus occulta:             rouwmoedig belijden wij ons heimelijk kwaad:
tua Redemptor, pietas ignoscat.               Verlosser, schenk in uw goedheid vergiffenis.
Attende Domine … Luister, Heer, …

Innocens captus, nec repugnans ductus,  Onschuldig gevangen genomen en weggevoerd,
testibus falsis pro impiis damnatus:veroordeeld door valse getuigen tegenover goddelozen 
quos redemisti, tu conserva, Christe.      Christus, bewaar hen, die Gij hebt verlost.
Attende Domine … Lguister, Heer, …

Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink.